Đạo Phật và Khoa học (07) – Tính chất tôn giáo trong duy vật luận khoa học

Bìa sách "Buddhism and Science"

Phần tổng quan vừa rồi về giáo thuyết trọng tâm của trong duy vật luận khoa học đã cho thấy rất rõ tính giáo điều của nó, giờ đã vượt xa địa hạt khoa học thực nghiệm. Cụ thể là trong thế kỉ hai mươi, duy vật luận khoa học đã chứa đựng tính chất của tôn giáo. Như trong diễn giải của Wilson về chủ thuyết này, ông đã nhắc nhiều đến mục đích, ý nghĩa và giá trị con người vốn là những thứ Stephen Jay Gould cho là chỉ thuộc lĩnh vực tôn giáo.Wilson cũng viết rất dài về mục đích và ý nghĩa cuộc đời, nguồn gốc và định mệnh tối hậu, những trải nghiệm trong đời sống nội tâm của chúng ta, cũng là những thứ Langdon Gilkey gắn cho tôn giáo. Biên giới giữa khoa học và tôn giáo đã biến mất trong duy vật luận khoa học, một loại tôn giáo mới được đưa ra nhằm thay thế cho tất cả mọi tôn giáo truyền thống. Nó tôn sùng, kính sợ, và cống hiến cho một thực thể thiêng liêng giờ không còn là Thượng Đế hay sự giác ngộ tâm linh mà là thế giới vật chất tồn tại siêu việt, nghĩa là “vượt ngoài đầu óc chúng ta”. Nói khác đi, duy vật luận khoa học như một mẫu hình hiện đại của tôn giáo tự nhiên (nature religion) vốn đã có vô số tiền lệ trong suốt thời tiền sử của nhân loại (Goodenough 1998; Wallace 2000: 30 – 39).

Continue reading