Paul Krugman – Thị trường cũng có thể rất, rất sai

Muller, Mendelsohn, and Nordhaus mới công bố một công trình đáng làm nhân tố chính trong cách thức chúng ta bàn về tư tưởng kinh tế học trên tạp chí American Economic Review. Hẳn nhiên là công trình này sẽ không được đánh giá đúng mực, nhưng dù gì đi nữa hãy để tôi phác họa trường hợp này.

Cái mà ba nhà nghiên cứu trên làm là ước lượng chi phí của ô nhiễm không khí lên đời sống xã hội, rồi phân phối chi phí này cho các ngành kinh tế. Dù vậy, chi phí được tính ở đây không bao gồm mối nguy trong dài hạn do biến đối khí hậu. Họ đo lường mức độ tác động của ô nhiễm tới sức khỏe và  năng suất, trong đó hệ quả quan trọng nhất lí giải bằng cách nào mà các chất gây ô nhiễm – nhất là các bụi nhỏ – ảnh hưởng tới sức khỏe con người. Họ dùng ước lượng chuẩn xử lí số liệu của tỉ lệ tử vong và tỉ lệ bệnh tật để chuyển đổi chúng thành chi phí tiền bạc.

Ngay cả với cái nhìn tự giới hạn như vậy về chi phí, họ nhận ra rằng chi phí do ô nhiễm không khí là đáng kể, và nó tập trung chủ yếu trong vài ngành kinh tế. Thực tế là một số ngành nhất định gây hại dưới dạng ô nhiễm không khí nhiều hơn giá trị gia tăng chúng mang lại từ giá cả trên thị trường.

Làm rõ được chuyện này rất quan trọng. Không nhất thiết nói rằng chúng ta phải chấm dứt dùng điện sản xuất từ than. Thay vì vậy nghiên cứu trên nói rằng người tiêu dùng phải chi quá nhiều để giảm giá thành điện sản xuất từ than, bởi giá họ trả chưa tính tới chi phí ngoại sinh rất lớn liên quan tới sản xuất điện từ than. Nếu người tiêu dùng bắt buộc phải trả đầy đủ chi phí, họ sẽ bớt dùng điện từ than – cũng có thể họ không dùng nó nữa nhưng chuyện này còn tùy thuộc vào các dạng năng lượng thay thế.

Theo mức độ nào đó điều này đã được đề cập hết trong sách giáo khoa kinh tế học. Yếu tố bên ngoài như ô nhiễm là một trong những dạng cơ bản của khiếm khuyết thị trường; môn kinh tế học 101 nói rằng khiếm khuyết này nên được sửa chữa bằng thuế gây ô nhiễm hay giấy phép mua bán định mức khí thải, rằng những cách này sẽ làm giá cả chính xác. Cái mà Muller và cộng sự đang làm là đưa số liệu vào mệnh đề cơ bản này – và số liệu đó trở nên đáng kể. Vậy nếu bạn tin vào logic của thị trường tự do, bạn sẽ ủng hộ thuế gây ô nhiễm phải không nhỉ?

Hahahahaha. Cánh hữu tại Hoa Kỳ ngày nay không tin vào yếu tố bên ngoài cũng không tin vào việc sửa chữa khiếm khuyết thị trường. Nó tin là không có khiếm khuyết thị trường, rằng chủ nghĩa tư bản không chịu sự điều chỉnh luôn luôn đúng. Phải đối mặt với chứng cứ rằng giá cả thị trường thực tế đã sai, họ chỉ còn cách công kích khoa học.

Điều đó cho biết chúng ta thật sự đang không đứng trong một tranh luận về kinh tế học. Các vị đang cổ súy cho thị trường tự do không làm việc trên một mô hình hoạt động của nền kinh tế. Họ đang căn cứ vào một kiểu kết hợp nào đó, giữa phản ứng kiểu Pavlov của người giàu với người nghèo với niềm tin huyền hoặc rằng lợi ích cá nhân luôn đưa tới điều tốt đẹp phổ quát.

Kiểu gì họ cũng sai lầm.

Paul Krugman – Sept 30 2011

Dịch:Kan

Nguồn: http://krugman.blogs.nytimes.com/2011/09/30/markets-can-be-very-very-wrong/

One response to “Paul Krugman – Thị trường cũng có thể rất, rất sai

  1. kà kà,
    điều này ta đã thấy từ lâu,

    tại một nước nghèo, lạc hậu và kinh tế phi thị trường như Việt Nam,…

    Những nghiên cứu ở Việt Nam mang tầm cỡ Ig.Nobel tương tự như trên thì chỉ cần ra làm collect data với mấy bác xích lô,..thì khối chuyện, khối “mô hình điều chỉnh”,…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s