Paul Krugman – Quy luật lịch sử

Kevin O’Rourke sau khi theo dõi vài điều tôi viết đã cãi rằng để làm kinh tế vĩ mô cho tốt thì phải phụ thuộc ít nhiều vào vốn hiểu biết về lịch sử kinh tế. Tất nhiên là vậy rồi.

Dù gì thì ông đã đúng khi cho rằng Obstfeld, Rogoff và cả bạn, hẳn tất cả đều có lợi lúc học với Charles Kindleberger hay với Peter Temin. Nhưng chưa hết. Cố giáo sư Rudi Dornbusch, người mà tôi đoan chắc từng khuyên nhủ hết thảy chúng ta, có dấu ấn lớn góp vào lợi ích của việc nghiên cứu lịch sử.

Tôi vẫn nhớ lời cố giáo sư khuyên lúc tôi bắt đầu tìm đề tài luận văn. Ông giục tôi (và có lẽ các sinh viên khác nữa) tạm dừng đọc tài liệu kinh tế học thời bấy giờ, đồng thời dừng tìm các điểm lập đi lập lại trong những mô hình kinh tế thời thượng khi đó. Ông nói tốt hơn là bỏ ra vài tháng đọc thật nhiều lịch sử kinh tế cộng với cập nhật tin tức hiện thời, để tìm ra vấn đề thực tiễn cũng như kinh nghiệm thực tiễn cần lí giải.

Tôi cũng sẽ nói rằng đây là lịch sử và sau đấy vẫn là lịch sử. Biết được tính chất chu kì trong dữ liệu hàng quí của Hoa Kỳ kể từ năm 1947 không phải là cái tôi muốn nói ở đây. Nói cụ thể là ở tầm vĩ mô, bạn cần biết những tin tức mạnh mẽ. Tôi hiện không có một loại tin tức như vậy, nhưng Frank Graham đã nói cộc trong cuốn sách viết về cuộc siêu lạm phát tại Đức như sau: “Đối với khoa học xã hội thì sự náo loạn là thứ thí nghiệm duy nhất thay thế được thí nghiệm chặt chẽ trong khoa học tự nhiên.” Nghĩa là cần hiểu được tình hình trước thế chiến cũng như tình hình quan hệ quốc tế thời đó, bởi từ sau thế chiến thứ hai đã xảy ra rất nhiều cuộc khủng hoảng khắp nơi chứ không riêng gì tại Hoa Kỳ.

Thực sự, suy nghĩ của tôi là giới kinh tế quốc tế – vốn từng theo dõi khủng hoảng ERM đầu thập niên 90, khủng hoảng nợ ở châu Mỹ Latinh, khủng hoảng tại châu Á cuối thập niên 90, hay khác nữa – ít bị cứng nhắc hơn những nhà kinh tế nào chỉ tập trung vào tình hình Hoa Kỳ. Vụ Lucas đáng hổ thẹn năm 2003 nhắc nhở ta rằng vấn đề ngăn chận suy thoái đã được giải quyết không phải là theo cái cách mà đúng ra bạn phải được nghe từ một kinh tế gia quan tâm tới tình hình Mexico, Indonesia, Argentina v.v.

Thật không may là nhiều nhà kinh tế chẳng học được gì từ quá khứ. Điều này chí ít cũng là một phần lí do hiện nay chúng ta hình như lại bị quy kết là không học bài học của quá khứ.

Paul Krugman – Sept 28 2011

Dịch:Kan

Nguồn: http://krugman.blogs.nytimes.com/2011/09/28/history-roolz/

One response to “Paul Krugman – Quy luật lịch sử

  1. Pingback: Paul Krugman – Quy luật lịch sử | Kindle Digest

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s