Matthieu Ricard on Habits of Happiness

 

Matthieu Ricard, one of my favorite Buddhist practitioners, through out his life that has apparently proved the non – existence of dualism which still plays a major role in scientific method. His method is a combination of his own experience as a molecular biologist those days as well as a Tibetan monk later which consists of both objective and subjective phenomena of the world. Some of his works translated to Vietnamese: Đối thoại giữa Triết học và Phật giáo (Hồ Hữu Hưng translated) on dialogue with his father, a French philosopher, Jean Francois Revel, Cái vô hạn trong lòng bàn tay (Phạm Văn Thiều and Ngô Vũ translated) with Trịnh Xuân Thuận, a Vietnamese born astronomer, and Bàn về hạnh phúc (Lê Việt Liên translated).

 

Đạo Phật và Khoa học – Nhận thức và chuyển hóa tâm – Đức Đạt Lai Lạt Ma (Phần 1)

Bìa sách "Buddhism and Science"

Trong số nhiều lĩnh vực có tương giao thi vị giữa đạo Phật và khoa học, hiển nhiên không có điều gì cốt lõi hơn vấn đề bản chất của tâm và khả năng chuyển hóa tâm theo hướng tích cực. Đây cũng là chủ đề mà Đức Đạt Lai Lạt Ma qua tham luận này sẽ đề cập. Ngài là người đã nhấn mạnh lợi ích tương hỗ tiềm năng trong việc đối thoại và cộng tác giữa giới Phật tử và giới khoa học nhận thức. Đức Đạt Lai Lạt Ma khởi đầu đề tài bằng thảo luận về tương quan giữa tâm với từng yếu tố trong Bốn Chân Lí Màu Nhiệm (Tứ Diệu Đế – Kan) vốn là nền tảng tổng thể của đạo Phật. Dù tâm hiển nhiên là đối tượng quan trọng bậc nhất của người Phật tử khi suy nghiệm về bản chất thực tại, nhưng truyền thống đạo Phật không bó hẹp chỉ trong phạm vi về trạng thái chủ thể của tâm thức mà còn rất quan tâm đến bản chất của hiện tượng khách thể cùng tương quan của chúng với tâm thức. Ngài đã chỉ ra rằng nhận thức đúng đắn (valid cognition) là tiêu chí tiên quyết để xác định cái gì tồn tại và cái gì không, đồng thời việc lĩnh hội bản chất sự vật một cách đúng đắn là thiết yếu để trau dồi trạng thái lành mạnh cho tinh thần.

Trong khi ở phương Tây đạo Phật thường được coi là tôn giáo thì ở bài này, Đức Đạt Lai Lạt Ma đã nhấn mạnh đến mối liên quan của đạo Phật với việc quan sát cẩn trọng và phân tích lí tính, ngược với chuyện chỉ dựa vào mỗi lòng tin. Hơn thế, cả đạo Phật và khoa học đều đặt yêu cầu về tính khách quan, hiểu theo nghĩa không có chuyện thiếu nhất quán một cách chủ quan, lên hàng đầu trong quá trình khám phá của bất kì ai về thế giới tự nhiên. Trong đạo Phật, sự đeo đuổi những tri kiến về cơ bản là thực tiễn: một cá nhân tìm kiếm tri kiến để chuyển hóa tâm nhằm thoát khỏi đau khổ và nguồn gốc gây đau khổ cho bản thân và cho những người khác. Theo Đức Đạt Lai Lạt Ma thì sự chuyển hóa đó chỉ do tâm mang lại chứ không thể mang lại bằng công nghệ hay bất cứ biện pháp can thiệp nào bên ngoài tinh thần. Thêm nữa, Ngài cho rằng khả năng thực thụ của việc chuyển hóa tâm theo hướng tích cực là do bản chất bất định của tâm cùng với thực tế là mọi trạng thái tinh thần dù lành mạnh hay không đều khởi sinh từ nguyên nhân và điều kiện trước đó. Vì vậy mà quan niệm của đạo Phật về tâm và khả năng chuyển hóa tâm không có nguồn gốc từ tự nhiên luận (naturalistic): chính tinh thần là một phần của sự kết hợp các yếu tố tự nhiên, và sự thay đổi trong tâm xảy ra bởi những tiền nguyên nhân có thể xác định được.

B. Alan Wallace

Continue reading